Dünyanın dört bir yanında piyasalar nefesini tutmuş bekliyor. Faiz mi artacak, enflasyon mu yatışacak, jeopolitik gerilim nereye gidecek? Onca bilgi akışı içerisinde ansızın gelen bir açıklama, bir tweet, bir savaş haberi — ve her şey alt üst oluyor. Böyle bir ortamda yatırımcı olarak ne yaparsınız? Eurobond, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için tam da bu kaosa karşı hem yatırım hem hedge ¹ işlevi gören, sessiz ama güçlü bir araç olduğunu düşünüyorum ve yaptığım araştırmaları bu yazıyla paylaşmak istiyorum.

Öncelikle nedir bu Eurobond?

Kamu ya da özel sektörün yabancı para birimi üzerinden, belirli faiz ve kupon ödemesiyle ihraç ettiği borçlanma aracıdır. Gelişmiş ülke tahvillerine kıyasla daha yüksek faiz taşırlar; çünkü ihraç eden ülkenin temerrüt riski fiyatlanır. Özel sektör eurobondları ise devlet ihraçlarının da üzerinde faiz sunar, zira iflas riski daha yüksektir.

Yatırımcı, tahvili satın alarak vadeye kadar düzenli kupon ödemesi alır; vade sonunda anapara iade edilir. Dolar bazlı eurobondlarda ödemeler 6 ayda bir, euro bazlılarda yılda bir gerçekleşir.

Örneğin yıllık %4 faizli, 10 yıl vadeli, 1.000$ nominal değerli bir eurobond üzerinden getiriyi hesaplayalım: kupon 6 ayda bir ödendiğinden (euro bazlılar için yılda bir kez) dönemsel oran %2, toplam 20 ödeme yapar: 20 × 20$ = 400$ kupon geliri. Vade sonunda 1.000$ anapara iade edilir. Toplam: 1.400$.”

Burada dönemlik kupon getirileri S&P 500 vb. dolar bazlı daha riskli yatırım araçlarıyla çeşitlendirilerek uzun vadede gelir daha da arttırılabileceği de unutulmamalıdır.

Peki neden eurobond?

Hisse, fon veya altın varken neden eurobond? Yıllık %7-8 kupon, 10 yılda anaparaya göre %70-80 toplam dolar bazlı gelir demek. Kur artışı TL karşılığını daha da büyütür; döviz mevduatına kıyasla getiri belirgin biçimde yüksektir. Sabit kupon öngörülebilir nakit akışı sağlar, fiyat oynaklığı borsaya kıyasla düşüktür. Bu özellikleriyle hisse ağırlıklı portföylerde düşük korelasyonlu bir denge unsuru olarak değerlendirilebilir.

Bu noktada meraklısı için Dr. Serkan ÜNAL‘ın özellikle BIST’de yatırım yönetimine ² ilişkin makalelerine göz atılması gerektiğine inanıyorum.

Eurobond fiyatları nelerden etkilenir?

Aşağıdaki grafik bu ilişkiyi net biçimde ortaya koyuyor: eurobond piyasa fiyatları CDS ile ters, yeni ihraçların kupon oranları ise CDS ile pozitif korelasyona sahip.

Buradan şu çıkarım yapılabilir: iskontolu fiyattan eurobond almak isteyen yatırımcı için CDS’in yükseldiği, yani risk priminin arttığı kriz dönemler en uygun giriş noktalardır. Elbette CDS’in nerede zirve yapacağı önceden bilinemez ve bu durum ciddi bir risk barındırır. Bununla birlikte eurobond uzun vadeli bir enstrüman olduğundan, belirgin yükseliş dönemlerinde yakalanan iskonto oranları uzun vadede tatmin edici bir giriş noktası sunabilir.

Eurobond Bir Hedge Enstrümanı Mı?

Eurobond bir hedge enstrümanı olarak değerlendirilebilir; ancak neye karşı koruma sağladığı önemli. TL değer kaybına karşı güçlü bir tampon oluşturur — dolar bazlı olduğu için kur artışı getiriyi doğrudan büyütür. Hisse senedi ağırlıklı bir portföyde ise düşük korelasyonu sayesinde dengeleyici bir işlev üstlenebilir.

Öte yandan sınırlarını da göz ardı etmemek gerekir. ABD faizlerinin yükseldiği dönemlerde ikincil piyasa fiyatı düşer; vadeye kadar tutulmayan pozisyonlarda bu durum zarara yol açabilir. Küresel risk-off ortamlarında ise gelişmekte olan ülke tahvilleri de baskı altına girer. Dolayısıyla eurobond, TL riskini yönetmek isteyen yatırımcı için anlamlı bir araçken, her türlü piyasa riskine karşı evrensel bir koruma sağladığı söylenemez.

Son olarak herkes tarafından bilinse dahi yine de belirtmek gerekirse; yatırım tavsiyesi değildir.

1. hedge, kısaca; riskten korunma ↩︎
2. Unal, Serkan. (2023). Borsa İstanbul’da yeniden dengeleme yöntemi ile portföy yönetimi. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 26. 10.33707/akuiibfd.1275087. ↩︎